تحلیل کشاورزی:

مرثیه خوانی، راهکار ابر چالش بحران آب در ایران!

منصور انصاری- روزنامه نگار

کمتر کشوری در دنیا وجود دارد که دانشمندان، صاحب نظران و متخصصان دانشگاهی آن به طور اجماع از یک بحران اساسی به عنوان ابر چالش نام می برند ولی تصمیم گیرندگان و تصمیم سازان کشور برای حل این ابر چالش گامی برنمی دارند و نسبت به آن بی تفاوت و بی اعتنا هستند، یعنی نه تنها گوششان بدهکار نیست حتی دهن کجی هم می کنند! این دهن کجی به واقع سازمان یافته و ناشی از نوعی نظریه بی اساس منسوخ شده است.، تفکر یا رویکردی متکی بر تئوری توطئه با این مضمون و عملکرد که تمامی کشورهای جهان، شاید به استثناء چند کشور کوچک آفریقایی جملگی برآنند که ما را بی هیچ ضابطه ای نابود کنند و یکی از ابزارهای آنها نیز در نابودی کشور ما و شاید عمده ترین آنها محاطره غذایی و ایجاد گرسنگی است لذا باید آب را به عنوان منشاء و موثرترین عامل و عنصر تولید کشاورزی تا آخرین قطره، حتی از اعماق زمین و سفره های چند صد هزار ساله زمین بیرون کشید و برای تولید غذا مصرف کرد و به عنوان گلوله به سوی تصمیم گیرندگان جهانی وآنان که نقشه نابودی مارا دارند شلیک نمود. موضوعی که تمام کسانی که از بحران همه جانبه آب صحبت می کنند به آن اشاره نمی کنندکه غالبا یا از روی محافظه کاری وترس ویا عافیت طلبی است

این رویکرد متکی بر"توهم دشمن انگاری همگان"، هر دانشمند، صاحب نظر، متخصص و استاد دانشگاهی که ابر چالش کشور را آب ارزیابی می کند خائن به کشور می نامد و مصرانه و زیر سایه امنیت غذایی با تعاریف غلطی که از این امر مهم سیاسی می کنند، می گویند در حال حاضر چنین بحران، چالش و یا ورشکستی آب در ایران وجود ندارد، باید در تمام زمینه ها مانندگندم و جو ،ذرت، دانه های روغنی، و بسیاری محصولات دیگر از جمله گوشت قرمزتمام وکمال هر ساله و به رغم رشد روز افزون جمعیت به خودکفایی برسیم و چنین ارزیابی می کنند که دشمن در کمین است امنیت غذایی را از ما بگیرد و به این وسیله کشورمان را نابود کند. این رویکرد منسوخ و کنار گذاشته شده در روابط بین الملل حتی در عرصه های جنگ هوایی نامتقارن و یا جبهه ای و رو در روی زمینی،اصرار دارد که بگوید امنیت غذایی فقط و فقط با تولیدات مواد غذایی در داخل امکان پذیر است. این رویکرد اگر بشود آن را نظریه نامید، هیچ تعریف مقبولیت یافته ای در مورد دستاورد مناسبات و روابط بین المللی و تعاملات حاصل شده در این عرصه و درچندین ده اخیر الا همین بحث که همگان دشمن ما هستند ارائه نمی دهد.

از این گذشته، در نقد کسانی که در تمام سمینارها و کنفرانس هایی که در اختیار دارند حرفهای پر طمطراق ابرچالش وبحران اب را به میان می آورند وآه وناله سرمی دهندواز همین حرف ها می زنند باید گفت خوب است در کنار مرثیه خوانی برای بحران آب که تکراری و بیشتر به روضه خوانی شبیه است، بحث این بحران را توام با مقابله با رویکردی که برشمرده شده مطرح کنند. یک زمانی که بعضی از نشریات تخصصی، نه الزاما به اتکای علوم هیدرولوژیکی، بلکه تجربی و گفتمان با کشاورزان در نقاط مختلف کشور از کف شکنی چاه های عمیق به دلیل نبودیاکمبود آب در ته چاها و بحرانی که در راه است سخن می گفتند با طعن و لعن و انواع اتهامات که قضا و قدر را در نظر نمی گیرند و بیهوده سخن می گویند و به عنوان ژورنالیست به سطوح قضایا می پردازند مواجه می شدند، حال همگان از بحران ورشگستگی و ابر چالش آب که موجب نابودی تمدن سرزمینی خواهد شد، داد سخن سر می دهند.

علاوه بر گفته های بسیار درباره مفاهیم فوق، اخیرا یکی از اساتید دانشگاه تهران به معرکۀ ام المعارک بحران آب کشور پیوسته و به راستی و درستی می گوید بیش از 250 میلیارد متر مکعب مازاد از ذخیره های صد هزار ساله آب کشور استحصال و برای تولید محصولات کشاورزی که الزاما باید تولید می شدند از صیفی و سبزی گرفته تا گندم و غلات مصرف کرده ایم و برای جبران این کسری حداقل باید 10 سال و سالی 25 میلیارد متر مکعب کمتر مصرف کنیم تا شابد به تراز برسیم، یعنی رقم 250 میلیارد متر مکعبی که مازاد مصرف کرده ایم جبران شود. این استاد دانشگاه که سخنرانی اش از شبکه ویدیویی دانشگاه تهران انتشار یافت، به بعضی راهکارهای تولید مانند بهره گیری از بذرهای پربازده، کشت فراسرزمینی و تکنولوژی های برتر برای بهره وری بیشتر از واحد سطح به صورت گذرا اشاره می کند ولی در جایگاه یک شخصیت آکادمیک اشاره ای به نگرش سیاسی ای که وضع آب مملکت را طی 50 سال گذشته به این ابر چالش کشانیده است ندارد و تاکید بر این رویکرد انحرافی نمی کند.

وی همچون سایر صاحب نظران، مرثیه خوان وضع فلاکت بار آب که ابرچالش کشور در حال حاضر، آینده نزدیک و آینده دور کشور است می باشد، در حالیکه این استاد دانشگاه تهران به انحراف دیدگاهی که می خواهد با پرداخت هزینه های هنگفت آب استحصالی از خلیج فارس و شیرین کردن آن را جایگزین کمبود آب نماید اشاره دارد و می گوید؛ هر متر مکعب آب کشاورزی 40 تومان است حال آنکه هزینه هر متر مکعب آبی که شیرین شده است به گونه ای که قابل استفاده در کشاورزی باشد40 هزار تومان تمام می شود، به عبارتی و بر اساس آنچه این شخصیت آکادمیک می گوید، این دیدگاه یعنی شیرین کردن آب، به زیان منافع ملی کشور است. در این ویدیوی کوتاه منتشر شده، استاد دانشگاه تهران نمی خواهد به موضوع واردات آب مجازی یا واردات گندم و غلات و یا سایر مواد غذایی به شکل های مختلف اشاره کند چون نگران است از سوی منادیان همان دیدگاه «تولید همه چیز در داخل» متهم به نقض خودکفایی شود و مورد شماتت قرار گیرد که غرب گرا یا طرفدار تعاملات تجارت جهانی است. لذا باید گفت مقابله با ابرچالشی که ایشان می گوید چالش حال حاضر، آینده نزدیک و آینده دور کشور است، فقط با مرثیه سرایی و گریه زاری درمان نمی شود. اینک بحران آب به مرحله ای رسیده است که نیاز به این فغان های ندارد، باید جایگاه مقابله عملی بااین بحران را هر چه سریع تر در نقد دیدگاهی که شرایط ورشکستگی آب کشور را فراهم کرده است جستجو کردو بی محابا از اینکه چه میگویند وچه اتهامی می زنند موضوع واردات برنامه ریزی شده آب مجازی در قالب کالاهای اساسی وضروری را در سیاست های کلی نظام اقتصادی کشور قرار داد جز این خواهی نخواهی دیری نخواهد گذشت که در مسیر برگشت ناپذیر نابودی تمدن سرزمینی قرار خواهیم گرفت.