چهارشنبه, ۰۴ خرداد ۱۴۰۱

تحلیل روز: با حذف ارز 4200 تومانی؛ صنعت لبنیات رونق می‌ گیرد

 

 

یادداشتی از: میر اسلام تیموری، رئیس هیأت مدیره انجمن صنفی صنایع لبنی ایران

 

کاج پرس - 17/ 01/ 1401

زنجیره صنعت لبنیات، طی نزدیک به 20 سال گذشته، دچار تعارضات و پیچیدگی های فراوانی شده است که می‌توان گفت الزام تصمیم گیری درباره آن به نهایت رسیده و سیاستگذاران ناچار از اتخاذ تصمیم درباره رفع این تعارضات هستند. آینده صنعت لبنیات و به تبع آن امنیت غذایی هموطنان، به نوعی در گرو رفع این پیچیدگی ها و تعارضات است. تعارضاتی که برآمده از متغیرهای متعدد بوده و عدم قطعیت آنها موجب شده تا روز به روز بر پیچیدگی های آن افزوده شود.

ابهام در اصلاح یا عدم اصلاح ارز ترجیحی برای واردات نهاده های دامی و نیز نحوه جبران اصلاح یارانه ها و عدم تصمیم در اینکه پرداخت یارانه ها به صورت نقدی خواهد بود یا کالایی؛ در کنار میزان قیمت ارز آزاد در سال آتی متأثر از انجام یا عدم انجام توافق در مذاکرات احیای برجام و همچنین میزان تورم داخلی و پیش بینی رشد اقتصادی و در نهایت تداوم یا توقف قیمت گذاری دستوری، همه و همه از مهم ترین متغیرهایی هستند که بر پیچیدگی ها و تعارضات پدید آمده در زنجیره صنعت لبنیات و آینده این صنعت و در نهایت امنیت غذایی کشور افزوده اند.

در ذیل تلاش خواهم کرد این متغیرها را تشریح کنم:

1. نخستین گام برای حل تعارضات و پیچیدگی های صنعت لبنیات، اصلاح ارز 4200 تومانی و عدم تخصیص ارز ترجیحی به نهاده های دامی است. اصلاح ارز ترجیحی با پایان دادن به رانت و فساد ناشی از مابه التفاوت قیمت نهاده های دامی آزاد و دولتی، منجر به شفاف شدن هرچه بیشتر زنجیره ارزش صنعت لبنیات می‌شود. در واقع اصلاح ارز ترجیحی به نهاده های دامی باعث خواهد شد که قیمت واقعی تمام شده شیرخام شفاف شده و تولید آن در بازار رقابتی داخل و خارج از کشور آزموده شود.

2. مستقل از اینکه قیمت تمام شده شیرخام و به تبع آن قیمت محصولات لبنی چه خواهد بود، دولت باید نسبت به واقعی کردن قیمت فروش شیرخام و محصولات لبنی بر اساس اصل عرضه و تقاضا اقدام کند. معنی این سخن آن است که دولت باید خود را مکلف به عدم مداخله در بازار دانسته و از قیمت گذاری دستوری پرهیز کند و حمایت ها را به طور مشخص به دهک هایی که نیازمند حمایت هستند انتقال دهد و نه همه دهک ها، آنچنان که اقتضای قیمت گذاری دستوری است.

3. اصلاح ارز 4200 تومانی از زنجیره صنعت لبنیات و درکنار آن پرهیز دولت از قیمت گذاری دستوری و سرکوب قیمت های واقعی کالا خود به خود منجر به افزایش بهره وری و رقابت در میان تأمین کنندگان و تولیدکنندگان خواهد شد که این همه در نهایت با کاهش قیمت تمام شده به نفع مصرف کننده تمام خواهد شد.

در این ارتباط کمک های فنی و مهندسی به زنجیره توسط وزارت جهاد کشاورزی بخصوص برای تولیدکنندگان نهاده های دامی و دامداری ها، موجب افزایش بهره وری و کاهش قیمت تمام شده محصولات لبنی خواهد شد.

4. اگر تأمین امنیت غذایی مردم بخصوص در دهک های آسیب پذیر را یک اصل و وظیفه حاکمیتی بدانیم، اصلاح ارز 4200 تومانی از ابتدای زنجیره و انتقال آن به اقشار آسیب پذیر آن هم نه به صورت یارانه نقدی بلکه به صورت یارانه کالایی، یکی از مهم ترین راهکارها برای حفاظت از امنیت غذایی اقشار آسیب پذیر خواهد بود. پرداخت یارانه نقدی به دهک های محروم که این روزها به عنوان یک راهکار جایگزین از آن یاد می‌شود، نه تنها منجر به حمایت از دهک های محروم نخواهد شد، بلکه با رشد پایه پولی بر تورم و کاهش قدرت خرید مصرف کنندگان دامن خواهد زد و در نهایت منجر خواهد شد که یارانه های نقدی پرداخت شده به جای حراست از سفره و سبد غذایی دهک های آسیب پذیر، در محلی غیر از این مهم مصرف گردد.

5. سیاست گذاران در حوزه تأمین امنیت غذایی کشور نباید از یاد ببرند که تأمین امنیت غذایی باید بر اساس استانداردهای توصیه شده جهانی باشد. در شرایطی که میانگین استاندارد مصرف شیر و محصولات لبنی در دنیا حدود 160کیلو برای هر فرد در سال است، متأسفانه این عدد در کشور ما طی سال های اخیر به طور خوشبینانه از 95 کیلو به حدود 70 کیلو کاهش یافته است که این به معنی تحمیل هزینه های درمان به خانوارها در سال های آتی و افزایش بیماری هایی چون پوکی استخوان یا کاهش میانگین قد در نوجوانان خواهد بود. احیای شیر رایگان مدارس و تخصیص یارانه کالایی و نه نقدی به خانوارهای کم درآمد، مهم ترین گام برای جلوگیری از کاهش مصرف شیر و محصولات لبنی در خانوارهای ایرانی است.

6. نظام تعرفه واردات و صادرات در محصولاتی چون شیرخشک صنعتی، کره حیوانی، خامه و سایر اقلام لبنی صادراتی باید برای کل زنجیره شفاف و قابل پیش بینی باشد. نظام تعرفه و عوارض صادراتی و وارداتی باید به گونه ای تنظیم شود که در گام اول منجر به ضربه خوردن تولید شیرخام در داخل کشور نشود. متأسفانه با کاهش مصرف داخلی که تابعی از کاهش قدرت خرید مصرف کننده ایرانی است، دولت با هدف تنظیم بازار داخلی دست به تغییرات بی ثبات کننده و غیر قابل پیش بینی در نظام تعرفه و عوارض محصولات لبنی زده که منجر به ضربه خوردن به بازارهای صادراتی که به سختی به دست آمده بود، شده و پایداری بازارهای صادراتی ایران را از بین برده است.

همزمانی و جامع نگری در اجرای سیاست های فوق و نه به صورت گزینشی و بر اساس رویکردهای واکنشی، مهم ترین موضوعی است که باید پیش روی مسئولان تأمین امنیت غذایی کشور قرار داشته باشد تا در نهایت هم به بهره مندی مصرف کننده و هم به توسعه صنعت لبنیات و افزایش بهره وری و توسعه بازارهای صادراتی غیررانتی بینجامد.

 

------------------------------------

به شبکه های اجتماعی ما بپیوندید:

کانال تلگرام: http://www.t.me/kajpress00

 

 

 

 

 

 

  

 

 

33561927783576807403

  

تمامی حقوق مادی معنوی سایت محفوظ است .