اخبار کشاورزی:

کاهش بهره‌وری و تهدید امنیت غذایی؛ پیامد خردشدن اراضی زراعی گلستان

کاج پرس: 16/12/1400

کاهش بهره‌وری، تغییر کاربری و تهدید امنیت غذایی از جمله پیامدهای خرد شدن اراضی کشاورزی در استان گلستان به عنوان قطب تولید انواع محصول زراعی و باغی کشور است؛ تهدید جدی که با هدف صیانت از تولید باید جلوی آن را گرفت و قانون مربوط به این بخش را دقیق اجرا کرد.

کارشناسان بخش کشاورزی گلستان کم بودن وسعت و خرده مالکی بیشتر زمین‌ها از یک سو و کوچک شدن آن‌ها به علت قانون ارث که هر ۲۰ سال اتفاق می‌افتد را تهدید جدید بهره وری زمین‌های کشاورزی عنوان کرده و بر سرمایه گذاری برای حفظ آن تاکید دارند.

به گفته این عده، افزایش ۴۰ درصدی هزینه‌های تولید، کاهش چشمگیر تولید در واحد سطح و حذف حداقل چهار فرصت شغلی از پیامدهای خردشدن هر هکتار زمین کشاورزی مرغوب در گلستان است.

قانون جلوگیری از خرد شدن اراضی کشاورزی و ایجاد قطعات مناسب فنی و اقتصادی، مشتمل بر ۶ ماده و یک تبصره است که سال ۱۳۸۵ در مجلس شورای اسلامی تصویب و با اصلاحاتی در مواد یک، دو و سه از سوی مجمع تشخیص مصلحت نظام موافق تشخیص داده شد و از طریق مجلس شورای اسلامی به ریاست جمهوری برای اجرا به وزارت جهادکشاورزی ابلاغ گردید.

در این قانون وزارت جهاد کشاورزی موظف است برای ارتقای بهره‌وری عوامل تولید، تخصیص بهینه منابع و جلوگیری از تفکیک و افراز و خرد شدن اراضی کشاورزی (اعم از باغ‌، نهالستان‌، اراضی زیرکشت، آبی، دیم و آیش آنها) حداکثر ظرف مدت ۶ ماه از تصویب این قانون، حد نصاب فنی، اقتصادی اراضی کشاورزی را براساس شرایط اقلیمی، الگوی کشت، ضوابط مکانیزاسیون و کمیت و کیفیت منابع آب و خاک تعیین و جهت تصویب به هیات وزیران ارائه کند.

به گفته مسوولان جهادکشاورزی گلستان روند خرد شدن زمین‌های کشاورزی در اختیار بهره برداران این خطه، دغدغه ای است که طی ۵۰ سال گذشته به دلایل مختلف آغاز شده و در نتیجه مساحت زمین در اختیار هر بهره بردار به طور میانگین به ۳.۸ هکتار، کاهش پیدا کرده است.

اقتصاد گلستان بر پایه کشاورزی استوار است و این استان افزون بر ۲۲۰ هزار بهره بردار کشاورزی دارد که حدود ۱۵۰ هزار آنها در حوزه زراعی و باغی فعالیت داشته و بیش از ۹۰ درصد آنها خرده مالک با مدیریت حداکثر چهار هکتار زمین هستند.

مطابق گزارش سازمان جهادکشاورزی گلستان، سالانه پنج میلیون و ۴۰۳ هزار تن انواع محصول کشاورزی در این استان تولید می‌شود که گلستان در تولید ۱۵ محصول شامل دانه‌های روغنی کلزا، سویا و آفتابگردان، هلو، توتون و گوشت مرغ رتبه اول، گندم، چغندرقند و خرمالو مقام دوم، شلتوک ( برنج )، پیله تر ابریشم، میگو و پنبه رتبه سوم، ماهیان پرورشی و خاویاری رتبه چهارم و جو و زیتون رتبه پنجم کشوری را دارد.

* کاهش بهره وری با خرد شدن اراضی

معاون برنامه ریزی و امور اقتصادی سازمان جهاد کشاورزی گلستان با اشاره به این که خرد شدن اراضی کشاورزی مستعد در این استان یکی از مشکلات اساسی برای حفظ تولید پایدار درآینده به شمار می‌رود گفت: پیامد وجود این معضل چندین ساله، کاهش بهره وری تولید در واحد سطح است. آمنه جمشیدی رودباری افزود: ضرورت دارد که به مساله اصلاحات قانون تقسیم ارث برای ممانعت از خرد شدن زمین‌های کشاورزی استان توسط دستگاه مرتبط توجه ویژه شود تا این تهدید در استان به صورت ریشه ای برطرف شود.

به گفته وی اکنون بیش از ۹۰ درصد بهره برداران حوزه زراعی و باغی گلستان مدیریت زمین ۳.۸ هکتار را در اختیار دارند که این خود نشان دهنده خرد بودن اراضی است.

وی افزود: گلستان با داشتن زمین‌های مرغوب کشاورزی جزو استان‌های برتر تولید محصولات زراعی و باغی کشور محسوب می‌شود و لازم است بیش از گذشته برای جلوگیری از خرد شدن اراضی اقدام اساسی صورت گیرد.

مسوول حوزه نمایندگی ولی فقیه در سازمان جهادکشاورزی گلستان نیز گفت: خرد شدن اراضی کشاورزی یکی از تهدیدهای مهم در این استان شمالی به شمار می‌رود که آینده تولیدات محصولات کشاورزی و در پی آن امنیت غذایی را تهدید می‌کند.

حجت الاسلام علی اکبر سایری افزود: زمین‌های کشاورزی مستعد گلستان به دلیل تقسیم بین وراث به قطعه‌های کوچک تر تبدیل می‌شود و بخشی از این اراضی از گردنه تولید خارج می‌گردد که تدوام این روند، برای آینده تولید استان خطرناک است.

وی بها دادن بیشتر به موضوع صیانت از اراضی کشاورزی گلستان را ضروری دانست و گفت: دولت و مجلس شورای اسلامی هر دو باید ورود پررنگ در جلوگیری از خرد شدن اراضی کشاورزی داشته باشند.

مسوول حوزه نمایندگی ولی فقیه در سازمان جهادکشاورزی گلستان ادامه داد: با حفظ مالکیت اراضی کشاورزی و یکپارچه سازی آن، خرد شدن اراضی حفظ می‌شود و محصول بیشتر از واحد سطح به دست می‌آید و امنیت غذایی هم تهدید نخواهد شد.

وی گفت: برای تغییرکاربری در نگاه مردم و ممانعت از خرد شدن اراضی کشاورزی علاوه بر ورود پررنگ دستگاه‌های مرتبط، رسانه‌ها و قشر روحانیان هم می‌توانند نقش موثری برای فرهنگ سازی در این زمینه داشته باشند.

* ویلاسازی تهدید دیگر برای اراضی کشاورزی

مسوول حوزه نمایندگی ولی فقیه در سازمان جهادکشاورزی گلستان با اشاره به این که حدود ۶۷۰ هزار هکتار زمین کشاورزی مستعد تولید در استان وجود دارد ولی تغییر کاربری اراضی تهدید برای استان به شمار می‌رود، گفت: روند تغییر زمین‌های کشاورزی استان و به ویژه در حاشیه شهرها و پرداختن به ویلاسازی در روستاها مشاهده می‌شود که این تغییرکاربری زمین‌های کشاورزی، تهدید جدی دیگر برای کاهش تولیدات و حفظ امنیت غذایی آینده استان است.

سایری افزود: بسیاری از ویلاهای ساخته شده در روستاهای گلستان خالی و بلااستفاده بوده و باید در این زمینه چاره اساسی توسط دستگاه‌های مرتبط اندیشیده شود.

وی گفت: با این روندی که در ساخت و سازهای بی رویه صورت می‌گیرد در آینده سطح زیرکشت اراضی کشاورزی مستعد تولید استان، کاهش یافته و در تولید محصولات کشاورزی دچار مشکل می‌شویم.

* کاهش بهره‌وری و تهدید امنیت غذایی؛ چالش خردشدن اراضی زراعی گلستان

رییس کل دادگستری گلستان افزود: امور اراضی تکلیف و اختیار قانونی دارد و می‌تواند بدون نیاز به حکم دادگاه برای جلوگیری از خرد شدن زمین‌های کشاورزی جلوی ساخت و سازها و فنس کشی در زمین‌های کشاورزی را بگیرد و سازه‌های غیرمجاز را تخریب کند.

وی افزود: در نشست اخیر شورای حفظ حقوق بیت المال گلستان به دستگاه‌های متولی این بخش تاکید شد، عذری برای تعلل در پیشگیری و تخریب ساخت و سازهای غیرمجاز به ویژه در زمین‌های کشاورزی پذیرفته نیست و دادستانی با عنوان ترک فعل و مسامحه در انجام وظایف قانونی برای مدیران دستگاه‌های متولی ورود خواهد کرد.

آسیابی ادامه داد: طی سه چهار سال اخیر ۳ هزار دعوی ماترک در دادگاه‌های استان مطرح شد و در همه پرونده‌هایی که زمین‌های کشاورزی هم جزو ماترک ( تقسیم ارث) بود و نظر جهاد کشاورزی برای کمک به جلوگیری از تقسیم زمین‌های کشاورزی، دریافت شده است.

وی افزود: امسال هم به ۷۰۰ طرح دعوی تقسیم ارث اراضی کشاورزی در دادگاه‌های گلستان با دریافت نظر جهادکشاورزی در راستای کمک به جلوگیری از تقسیم اراضی زاراعی و خرد شدن آن، رسیدگی شد.

* ضرورت قوانین جدید برای مقابله با خرد شدن اراضی کشاورزی

استاد اقتصاد دانشگاه آزاد اسلامی آزادشهر گفت: خرد شدن اراضی کشاورزی به خاطر تقسیم ارث بین فرزندان خانواده، افزایش جمعیت و پایین بودن درآمدخانوار از چالش‌های مهم در راه توسعه استان گلستان است.

علی بیگی در گفت و گویی افزود: برای ممانعت از خرد شدن اراضی کشاورزی باید راهکار اساسی توسط کارشناسان دستگاه‌های مرتبط تهیه و هرچه سریعتر عملیاتی شود تا بیش از این، سرمایه کشاورزی استان نابود نشود.

وی گفت: پیشنهاد می‌شود در تقسیم اراضی کشاورزی بین وراث خانواده، قانونی تصویب شود که زمین کشاورزی به یک فرزند برسد و سایر فرزندان خانواده از درآمد آن برخوردار شوند در حالی که در قانون فعلی ارث، زمین کشاورزی بین همه فرزندان تقسیم و با خرد شدن اراضی، سرمایه کشاورزی از بین می‌رود.

وی تاکید کرد: با توجه به این که اقتصاد اصلی ساکنان گلستان بر پایه کشاورزی بوده و نقش موثری در تامین امنیت غذایی کشور را دارد، لزوم ورود پُررنگ دستگاه‌های مرتبط در بازنگری قوانین ارث و سخت گیری در جلوگیری از تغییر کاربری اراضی کشاورزی بسیار ضروری است.

این استاد دانشگاه افزود: پیگیری اصلاح قانون قبلی و اجرای آن در حوزه کشاورزی برای حفظ اراضی و تولید ثروت در استان، می‌تواند الگویی برای سایر استان‌های کشور تبدیل شود.

به گزارش کاج پرس به نقل از ایرنا، خرد شدن اراضی مستعد کشاورزی در گلستان زنگ خطری برای آینده کشاورزی استان بوده و باید چاره اساسی با برگزاری نشست‌های تخصصی توسط دستگاه‌های مرتبط اندیشیده شود تا به راحتی این ثروت را از دست نداد......................................... کدG 343

-----------

تلگرام: https://t.me/kajpress00

اینستاگرام: https://www.instagram.com/kajpressnews