اخبار کشاورزی:
رکود انتظاری بازار برنج مازندران در آستانه برداشت محصول جدید
کاج پرس: 15/04/1401
بازار برنج مازندران این روزها با وجود کاهش ۱۰ تا ۱۵ درصدی قیمت در رکود قرار گرفته است و خرید و فروش در شالیکوبیها و مراکز عمده تقریبا به صفر رسیده است ؛ وضعیتی که برخی تحلیلگران از آن به عنوان رکود انتظاری یاد میکنند و برخی دیگر هم آن را با نگاه بدبینانه ترفند و دسیسه دلالان میبینند.
وضعیت بازار برنج در ساری، بابل و آمل در آستانه ورود برنج جدید نشان میدهد که قیمت برنج کیفی طارم محلی و هاشمی در حال حاضر در بازار خرده فروشی حدود ۱۰۰ هزار تومان و در شالیکوبیها نیز حدود ۹۰ هزار تومان در هر کیلو گرم است که نسبت به دو هفته پیش کاهش ۱۵ تا ۲۰ هزار تومانی را نشان میدهد ولی با این وصف خرید و فروش آن به دلیل نبود تقاضا تقریبا به صفر رسیده است.
برخی از تحلیلگران بازار برنج میگویند که کاهش قیمت در روزهای منتهی به برداشت محصول جدید امری طبیعی است بویژه این که قیمت برنج طی ۱۰ ماه گذشته دستکم پنج مرحله افزایش را تجربه کرد که آخرین مرحله آن مربوط به ماه خرداد امسال بود.
به اعتقاد این تحلیلگران، بازار هر محصول کشاورزی در آستانه برداشت محصول جدید دچار رکود میشود و برنج هم نمیتواند از این قاعده مستثنی باشد، چون تازگی هر محصول کشاورزی برای مصرف کنندگان یک معیار مهم ارزشگذاری محسوب میشود و آنها ترجیح میدهند نیازشان را با کمی صبر و تامل از محصول جدید تامین کنند.
شالیکوبی داران و کشاورزان هم با این تحلیلی موافقند و میگویند پایین آمدن ۱۵ تا ۲۰ هزار تومانی قیمت برنج در هر کیلو گرم نسبت به دو هفته پیش و راکد شدن خرید و فروش در آستانه ورود برنج جدید امری طبیعی است، چرا که مصرف کنندگان منتظر ورود برنج تازه و نو هستند و پیش بینی آنان این است که با عرضه زیاد قیمتها نیز شکسته خواهد شد.
به اعتقاد این گروه، علت دیگری که منجر به توقف کامل خرید و فروش برنج قدیمی به رغم کاهش ۱۰ تا ۱۵هزار تومانی هرکیلو گرم در شالیکوبیهای مازندران شده است، خطر آفت زده بودن برنج قدیمی است ؛ چرا که مصرف کنندگان خرید برنج قدیمی و نگهداری آن در گرمای تابستان را غیر منطقی تلقی کرده و عامل ضرر ناشی از هزینه بالای نگهداری و آفت زدگی میدانند.
نگهداری برنج همواره پس از تولید بسیار سخت و حساس است چراکه آفت « شپشک » که مازندرانیها به آن « ایزی » میگویند، به خاطر شرایط رطوبتی هوا و زمین بسرعت فعال و تکثیر میشود. هر چه مدت زمان نگهداری برنج از زمان برداشت بیشتر باشد، خطر آفت زدگی نیز بیشتر میشود به همین دلیل معمولا حداکثر نگهداری برنج یک ساله است و مصرف کنندگان به برنجهای قدیمی حتی با قیمت مناسب تر راضی نمیشوند.
شپشک از هسته برنج تغذیه میکند و در مقدار زیاد تکثیر میشود و در صورت بی توجهی میتواند با حرکت نامریی از انبار یا آشپزخانه به سایر نقاط منزل رسوخ پیدا کند.
آن دسته از تحلیلگران که دست دلالان را در ایجاد شرایط کنونی بازار برنج دخیل میدانند بر این اعتقادند که پایین نگه داشتن قیمت برنج در آستانه برداشت سبب میشود تا همزمان با برداشت و عرضه برنج جدید باز هم قیمتها به خاطر عرضه انبوه کاهش یابد و در چنین شرایطی تنها برنده دلالانی هستند که در حجم انبوه خریداری کرده و چند ماه بعد با افزایش قیمت چند برابری عرضه میکنند.
طبق روال مرسوم برنجکاران مازندران در خوشبینانه ترین حالت دستکم یک چهارم از محصول تازه برداشت شده خود را وارد بازار میکنند تا بتوانند با تامین نقدینگی بدهیهای معوقه را پرداخت و هزینه زندگی و احتمالا کشت دوم را فراهم کنند. در این مرحله معمولا کشاورز طبق کشف قیمت صورت گرفته قسمت اول محصولش را حتی اگر کمتر از هزینه تولید باشد، عرضه میکند.
چنین وضعیتی که کشاورزان آن را فروش اجباری قلمداد میکنند در بازار برنج مازندران سابقه دارد تا جایی که در دهه ۸۰ و اوایل دهه ۹۰ که تاب آوری کشاورزان بسیار کمتر از زمان حاضر بود، گاهی تا ۱۰۰ درصد محصول کشاورزان را در اختیار دلالان قرار میداد.
از آن جایی که نخستین نشاء برنج امسال یک هفته زودتر از پارسال یعنی هفدم فروردین ماه انجام شد، طبق اعلام رسمی جهاد کشاورزی مازندران پس از ۹۰ روز یعنی تا چند روز آینده برداشت رسمی شالی از نوع طارم محلی که حدود ۷۰ درصد رقم کشت شده امسال را تشکیل میدهد، شروع میشود ؛ موضوعی که از هم اکنون شمار زیادی از مصرف کنندگان به خصوص آشنایان و نزدیکان شالیکاران بشدت پیگیر انجام ثبت سفارش کلامی همراه با دغدغه قیمت هستند.
فروش مازاد بر مصرف برنج توسط شالیکاران به دوستان و آشنایان به خاطر اطمینان از کیفیت و خالص بودن برنج همواره یکی از روشهای عرضه و تقاضای برنج در بازار مازندران به عنوان نخسیتن گام در قالب پیش فروش برنج جدید در بازار برنج محسوب میشود.
بررسیها نشان میدهد که امسال شالیکاران بر خلاف سالهای گذشته از هم اکنون تمایلی به جواب مثبت به سفارشهای دوستان و نزدیکانشان ندارند. در واقع آنان نمیخواهند حتی پیش بینی قیمت برنج را داشته باشند و فقط از بالا بودن قیمت و این که بازار قیمت برنج امسال بسیار متفاوت خواهد بود و فعلا نمیتوانند قولی برای تامین برنج بدهند، با مشتریان نزدیک اعم از فامیل ها، دوستان و آشنایان برخورد میکنند.
قرار گرفتن مصرف کنندگان از نوع آشنایان و دوستان در برابر شالیکاران در بازار برنج مازندران تاکنون سابقه نداشت. به نظر میرسد امسال و این بار ظاهرا تقابل میان تولید کنندگان و مصرف کنندگان بومی مازندران در آستانه ورود برنج جدید در درجه نخست میان نزدیکان شالیکاران آغاز شده است و نشانه آن هم حساسیت بیش از حدی است که در جامعه نسبت به قیمت احتمالی برنج جدید داخلی شکل گرفته است.
از آن جایی که قیمت برنج کیفی مازندران در حال حاضر در بازار خرده فروشی تقریبا چهار برابر تیر ماه سال گذشته است، مطمئنا همان طوری که بررسیها نشان میدهد در چنین وضعیتی شالیکاران از فروش سریع برنج جدیدشان خودداری کرده و تا زمانی که قیمت بر اساس هزینههای تولید و افزایش قدرت خرید برای دستیابی به دیگر مایحتاجشان نرسند، خودداری خواهند کرد.
از سوی دیگر واردات برنجهای خارجی با ارز آزاد که به بالای ۳۰ هزار تومان نیز رسید و با توجه به همخوانی و عادت ذائقه مردم به برنج کیفی ایرانی، به نظر میرسد پیش بینی قیمت برنج تازه حتی در شرایط پیک عرضه و تقاضا براحتی محقق نمیشود. اگر رضایت شالیکاران را ملاک قرار دهیم به نظر میرسد این پروسه سخت تر خواهد شد چرا که فرایند صعودی قیمت برنج که طی پنج مرحله از تیر ماه سال گذشته تا کنون رخ داد سبب شد تا امسال شالیکاران حساسیت بیشتری را نسبت به عرضه محصولشان داشته باشند تا به اصطلاح خودشان دوباره « کلاه » سرشان نرود.
موضوع دیگری که امسال به صورت جدی باید برای بازار برنج مازندران مد نظر داشت، احتمال بالای ورود دلالان و واسطهها برای خرید انبوه است، چرا که کاهش قدرت خرید عموم مردم خطر پذیری ورود دلالان برای خرید یکجا را افزایش داده است و در این شرایط تنها مانع ورودشان به این بازار تاب آوری کشاورز است.
* منع توزیع برنج خارجی در زمان برداشت محصول داخلی
اگر چه برخی فعالان بازار برنج مازندران عرضه برنج خارجی با ارز آزاد را در تعیین قیمت برنج داخلی بی تاثیر میدانند، ولی تجربه ثابت کرده است که دلالان و واسطهها میتوانند از این اهرم برای اثرگذاری بر بازار برنج داخلی سواستفاده کنند و به همین خاطر هم دولت از چند سال پیش توزیع برنج خارجی در زمان برداشت محصول داخلی را در دستور کار قرار داد و قرار است امسال هم اجرایی شود.
معاون امور زراعت وزیر جهاد کشاورزی که این هفته به مازندران سفر کرد ضمن تاکید بر لزوم سیاست حمایت از تولید برنج داخلی از ممنوعیت توزیع برنجهای خارجی امسال از زمان آغاز برداشت شلتوک از شالیزارهای کشور خبر داد.
علیرضا مهاجر در گفت و گو با خبرنگار ایرنا در ساری افزود: موضوع واردات و تامین برنج مورد نیاز کشور در حال انجام است، اما در حمایت از شالیکاران شمال و بر اساس هماهنگیهای صورت گرفته در دولت، توزیع برنج خارجی در زمان برداشت شلتوک داخلی ممنوع است.
وی گفت: طبق برنامه با توجه به وضعیت بین المللی امنیت غذایی، دولت همه تدابیر لازم را برای واردات برنج مورد نیاز کشور انجام داده است و نگرانی در این بخش وجود ندارد ولی برای حمایت از تولید داخلی هم برنامه دولت اعمال ممنوعیت توزیع است که مصوب شده است.
معاون وزیر جهاد کشاورزی وضعیت تولید برنج در استانهای شمالی بویژه مازندران را مطلوب ارزیابی کرد و اظهار د اشت: با توجه به استقبال شالیکاران از کشت قراردادی برنج، امیدواریم بازار عرضه و تقاضا این محصول استراتژیک بهتر از سال گذشته ساماندهی شود.
بر اساس اعلام رسمی جهاد کشاورزی مازندران امسال حدود ۲۱۶ هزار هکتار از زمینهای استان زیر کشت برنج رفته است. با توجه به این که نشاء برنج امسال حدود ۱۰ روز زودتر از سال پیش در مازندران انجام شد، پیش بینی میشود برداشت برنج هم تا چند روز آینده در دشت ۱۱۰ هزار هکتاری حوزه آبریز هراز در منطقه مرکزی استان از جمله شهرستاهای آمل، بابل، فریدوندکنار، بابلسر و محمودآباد شروع میشود.
به گزارش کاج پرس به نقل از ایرنا، برنجکاری یکی از مهم ترین فعالیت کشاورزی در مازندران و منبع مهم درآمد کشاورزان استان است. این استان با تولید بیش از یک میلیون تن، ۴۲ درصد برنج مورد نیاز کشور از این استان تامین میکند.............. ..... کد297 G
در شبکههای اجتماعی به ما بپیوندید:
تلگرام: https://t.me/kajpress00
اینستاگرام: https://www.instagram.com/kajpress00
