وقتی دکتر نوری وزیر جهاد کشاورزی در حضور بیش از ۸۰ خبرنگار داخلی و خارجی به مناسبت هفته دولت به عملکردهای این وزارتخانه اشاره کرد، در فرازی از سخنان خود به دستاوردهای قابل اتکای صندوق بیمه در حمایت از فعالیت‌های کشاورزی پرداخت. 

در آن مقطع (۲۶ مرداد)، گمان بر این بود که تأکید بر موقعیت‌های صندوق در کنار برجسته کردن سایر عملکردها توسط وزیر مورد تأکید قرار گرفته است، اما طرح موفقیت‌های صندوق بیمه در هفتم شهریورماه باز هم به مناسبت هفته دولت توسط بهزاد باباخانی قائم‌مقام صندوق بیمه از جمله دستیابی به تراز مثبت از منفی ۴ همت این صندوق به ۲۱ میلیارد تومان مثبت، آشکار ساخت صندوق، بیش از آنچه وزیر مورد تأکید قرار داد به موفقیت‌های قابل‌اتکا دست یافته است.

افزایش سرمایه صندوق، حمایت از بیمه فراگیر گندم در سطح ۷.۵ میلیون هکتار و توسعه این امر مهم حیاتی که دولت تمام هزینه بیمه کشاورزان را متقبل می‌شود، تا زیر پوشش بردن ۱۷ محصول شامل تمامی کشت آبی و دیم گندم، جو، ذرت، جو، چغندرقند و محصولات مهم دیگر در عرصه زراعت و تأکید بر پوشش بیمه‌ای صنعت طیور از حلقه اول فرایند تولید یعنی جوجه یک‌روزه تا عرضه نهایی فرآورده‌ها به بازار، همین بیمه در مورد دامداری کشور، طرح بیمه‌های ارتقایی در سه سطح یک، دو سه، پرداخت هفتگی غرامت در صورت تکمیل شدن فرایند تعیین غرامت و ابتکار عمل‌ها و عرصه‌های امیدبخش دیگر برای کشاورزی کشور، توسعه رویکرد قانون مصوب سال ۱۳۸۷ در مورد حمل‌ونقل، ابنیه، تأسیسات، ماشین‌ها و ابزارهای تولید و حتی عوامل تولید طبق این قانون آشکار ساخت که صندوق بیمه در مسیر نوینی از حمایت همه‌جانبه کشاورزی کشور قرار گرفته و اشاره وزیر به این دستاورد، منبعث از دستاوردهای صندوق بیمه کشاورزی بوده است که در گزارش ذیل به جزئیات بیشتری از این دستاوردها پرداخته شده است.

دکتر باباخانی در این باره گفت: یکی از تأکیدات دولت محترم و وزیر محترم جهاد کشاورزی درباره صندوق بیمه کشاورزی - به‌عنوان تنها شرکت بیمه‌ای قانونی متولی بخش کشاورزی - ارتقای کمی و کیفی خدمات صندوق بود که در این راستا دو راهبرد دنبال شد:

راهبرد کمی (ضریب نفوذ): پوشش سطح بیشتری از حوزه کشاورزی؛

راهبرد کیفی: افزایش سطح تعهد، پرداخت غرامت بیشتر و افزایش سرعت پرداخت خسارت.

دکتر باباخانی سپس به خسارت‌های انباشته سال‌های گذشته به دلیل عدم رسیدن منابع مالی اشاره کرد که تا انتهای سال ۱۴۰۳ تقریباً چهار همت زیان انباشته در صورت‌های مالی ایجاد کرده بود. وی اظهار داشت: با اقدامات سال گذشته، پس از سال‌ها صندوق به سوددهی رسید و از تراز منفی چهار همت به سود مثبت ۲۱ میلیارد تومان دست یافتیم.

ایشان در بخش دیگری از سخنان خود بیان داشت که با افزایش سرمایه و کاهش زیان، از شمولیت ماده ۱۴۱ خارج شدیم که سرمایه صندوق از ۱۶ میلیارد تومان به ۷۰۰ میلیارد تومان افزایش یافت، یعنی رشد تقریباً ۴,۳۷۵ درصدی؛ این افزایش از محل تجدید ارزیابی دارایی‌ها انجام شد (۲۰ سال دارایی‌ها ارزیابی نشده بود)؛ افزایش سرمایه دوم از محل دارایی‌های نامشهود در دست اقدام است و امیدواریم تا پایان سال مجوزهای آن گرفته شود.

قائم مقام صندوق بیمه کشاورزی افزود: تا انتهای سال ۱۴۰۳ مجموع بدهی انباشته صندوق به بانک کشاورزی به نزدیک ۱۱ همت رسیده بود، اما سال قبل نزدیک به ۱۰ همت از این بدهی از طریق ظرفیت قانون بودجه تصفیه شد؛ اقدامی که هم به نفع بانک کشاورزی بود و هم هزینه مالی صندوق را کاهش داد.

دکتر باباخانی تاکید کرد: طی ۱۰ سال منتهی به ۱۴۰۳، مجموع تخصیص اعتبارات از سازمان برنامه و بودجه نزدیک به ۴۸ درصد بود. اما در سال قبل — با وجود دو جنگ تحمیلی و شرایط سخت اقتصادی — تخصیص‌ها به ۹۰ درصد رسید که بالاترین میزان در تاریخ صندوق بود.

دکتر باباخانی در فراز دیگری از سخنان خود اظهار داشت: پورتفوی صندوق سال گذشته بیش از ۱۰۲ درصد رشد داشت، یعنی از حدود ۱۲ همت به بیش از ۲۴٫۵ همت رسید و پیش‌بینی ما رسیدن به ۵۵ همت تا انتهای سال مالی جاری است.

دکتر باباخانی افزود: پارسال با خشکسالی شدید، بالغ بر ۱۶ همت غرامت پرداخت شد؛ تقریباً برابر مجموع غرامت سه سال قبل از آن که بیش از ۶۰ درصد غرامت پرداختی مربوط به محصول گندم بود.

وی تعداد بیمه‌نامه‌های صادره در سال گذشته را ۲ میلیون و ۲۰۰ هزار فقره عنوان کرد و افزود: «این رقم نسبت به سال ماقبل (۱ میلیون و ۳۰۰ هزار بیمه‌نامه) رشد بیش از دو برابری داشته است که بیش از ۳۰ درصد از این بیمه‌نامه‌ها مشمول دریافت خسارت شدند.

دکتر باباخانی افزود: تعهد بیمه گندم از ۳ میلیون تومان در هکتار (۱۴۰۳) به ۷٫۵ میلیون تومان (۱۴۰۴) رسید که نشاندهنده رشد ۱۵۰ درصدی در یک سال است وهدف سال زراعی آتی رسیدن به ۱۲ میلیون تومان در هکتار است؛ یعنی رشد ۳۰۰ درصدی طی دو سال که بخش عمده هزینه تمام‌شده گندم را جبران می‌کند.

قائم مقام صندوق بیمه کشاورزی اعلام کرد که امسال برای اولین بار تمام حق بیمه پایه فراگیر گندم را دولت پرداخت کرد؛ هم سهم دولت و هم سهم کشاورز؛ یعنی بیمه‌نامه عملاً رایگان بود. این بیمه‌نامه در بالغ بر ۶٫۵ میلیون هکتار، بر اساس الگوی کشت و سامانه پهنه‌بندی وزارت جهاد کشاورزی صادر شد.

وی گفت که علاوه بر بیمه پایه، سه سطح بیمه‌نامه ارتقایی تعریف شد که تا ۳۵ میلیون تومان در هکتار جبران خسارت می‌کند.

دکتر باباخانی اعلام داشت که در حال حاضر، شنبه هر هفته تمامی غرامت‌های تأییدشده پرداخت می‌شود و فاصله تأیید تا پرداخت بیشتر از یک هفته نیست. وی افزود: امسال برنامه داریم مرحله ارزیابی میدانی (ارزیابی، پایش ماهواره‌ای، بازدید کارشناسان) را نیز کوتاه‌تر کنیم.

وی از افزایش ضریب نفوذ محصولات زراعی از حدود ۴۰ درصد به سمت ۸۰ درصد گفت و افزود: از مهرماه سال زراعی آتی، بیمه پایه فراگیر برای ۱۷ محصول زراعی اجرا می‌شود. وی گفت: گندم (آبی و دیم)، جو (آبی و دیم)، برنج، ذرت، چغندرقند، دانه‌های روغنی، حبوبات و… در این بیمه، تمام حق بیمه را دولت می‌پردازد.

باباخانی در بخش دیگری به موضوع «بیمه عوامل تولید» اشاره کرد و گفت: «مطابق قانون اصلاحی سال ۱۳۸۷ که نام صندوق از «بیمه محصولات کشاورزی» به «صندوق بیمه کشاورزی» تغییر یافت، پوشش بیمه‌ای عوامل تولید به‌عنوان یک تکلیف قانونی در دستور کار قرار گرفت. هدف از حذف قید «محصولات» در نام صندوق، ایجاد فضای قانونی برای ورود به حوزه ماشین‌آلات، تجهیزات، تأسیسات، دام و حمل‌ونقل بود؛ چراکه به‌دلیل ریسک بالای کشاورزی، بیمه‌های بازرگانی تمایلی به ورود به این حوزه ندارند و این وظیفه بر عهده صندوق بیمه کشاورزی است. سال گذشته با ایجاد «اداره کل عوامل تولید و توسعه کسب‌وکار»، عملیات اجرایی در این حوزه به‌طور جدی آغاز شده است که به‌ویژه در بخش ماشین‌آلات، با توجه به پایین بودن ضریب نفوذ فعلی، تحول مهمی محسوب می‌شود.

باباخانی در انتهای این گزارش، از تدوین سند برنامه راهبردی صندوق با چشم‌انداز پنج‌ساله با کمک اساتید دانشگاه تهران سخن گفت و درباره بیمه فراگیر دام نیز افزود: آیین‌نامه بیمه فراگیر دام تهیه و به وزارت جهاد کشاورزی تقدیم شد؛ با امضای وزیر، موضوع به دبیرخانه دولت ارجاع شده و هم‌اکنون در کمیسیون‌های دولت در دست بررسی است. با تصویب آن، ضریب نفوذ بیمه در بخش دام به‌طور قابل توجهی افزایش خواهد یافت.